سازنده بازار خودکار

سازنده بازار خودکار چیست؟

یک سازنده بازار خودکار (AMM) روشی برای یک dex است که به مردم اجازه می‌دهد تا دارایی‌های رمزنگاری را به‌طور مستقیم بر روی زنجیره با استفاده از قراردادهای هوشمند و یک استخر مشترک از توکن‌ها مبادله کنند، به جای اینکه خریداران و فروشندگان را از طریق لیستی از پیشنهادات و درخواست‌ها مطابقت دهند.

در بیشتر AMMها، معامله‌گران با یک استخر نقدینگی که دو (یا بیشتر) دارایی را نگه‌داری می‌کند، تعامل دارند و موجودی‌های استخر به‌طور خودکار قیمت مبادله را تعیین می‌کند. AMMها یک بلوک ساختمانی اساسی در آنچه که دیفای است، به شمار می‌روند زیرا بازارها را ۲۴ ساعته و ۷ روز هفته بدون نیاز به یک اپراتور متمرکز یا میز سازنده بازار حرفه‌ای در دسترس قرار می‌دهند.

یک AMM چگونه کار می‌کند

در سطح بالا، یک AMM با اجازه دادن به شما برای تجارت "در برابر استخر" به جای تجارت در برابر سفارش شخص دیگری کار می‌کند. تأمین‌کنندگان نقدینگی دو دارایی را به یک استخر نقدینگی واریز می‌کنند (برای مثال، ETH و یک استیبل‌کوین) و در عوض یک ادعا بر روی استخر دریافت می‌کنند. وقتی یک معامله‌گر مبادله می‌کند، یک توکن به استخر اضافه می‌کند و دیگری را حذف می‌کند و AMM قیمت را بر اساس نسبت ذخیره جدید به‌روزرسانی می‌کند.

بسیاری از طراحی‌های محبوب از فرمول محصول ثابت (که معمولاً به‌صورت x·y=k نوشته می‌شود) استفاده می‌کنند که استخر را مجبور می‌کند به‌طور تدریجی گران‌تر شود زیرا یک طرف تخلیه می‌شود. به همین دلیل است که معاملات بزرگ‌تر می‌توانند دچار لغزش شوند: معامله خود شما قیمت را حرکت می‌دهد زیرا موجودی‌های استخر را تغییر می‌دهد.

تفاوت بین AMM و دفتر سفارش چیست؟

تفاوت کلیدی در نحوه قیمت‌گذاری و مطابقت معاملات است. یک صرافی دفتر سفارش (متمرکز یا غیرمتمرکز) سفارشات محدود را از بسیاری از شرکت‌کنندگان جمع‌آوری می‌کند—خریداران پیشنهادات را ارسال می‌کنند، فروشندگان درخواست‌ها را ارسال می‌کنند—و معاملات تنها زمانی انجام می‌شود که آن قیمت‌ها همپوشانی داشته باشند.

یک AMM به این فرآیند دوطرفه نیاز ندارد؛ همیشه قیمتی را از ذخایر استخر و منحنی قیمت‌گذاری آن ارائه می‌دهد، بنابراین مبادلات می‌توانند به‌طور فوری انجام شوند به شرطی که نقدینگی وجود داشته باشد. در عمل، دفاتر سفارش تمایل دارند برای جفت‌های بسیار نقدینگی و تجارت‌های پیچیده، کارآمدتر از نظر سرمایه باشند، در حالی که AMMها معمولاً استفاده از آن‌ها آسان‌تر است و می‌توانند توکن‌های با دُم بلند را پشتیبانی کنند زیرا هر کسی می‌تواند یک استخر را تأمین کند. با این حال، AMMها می‌توانند در معاملات بزرگ‌تر اگر استخر نقدینگی کم‌عمق باشد، لغزش بیشتری نشان دهند.

آیا AMMها ایمن هستند؟

AMMها می‌توانند از نظر اینکه مبادلات توسط قوانین قرارداد هوشمند شفاف اجرا می‌شوند، ایمن باشند، اما "ایمن" بستگی به این دارد که شما به چه ریسکی اشاره می‌کنید. ریسک قرارداد هوشمند واقعی است: اشکالات، به‌روزرسانی‌های معیوب یا کلیدهای مدیریتی آسیب‌دیده (در صورت وجود) می‌تواند منجر به از دست رفتن وجوه شود، بنابراین بلوغ پروتکل و حسابرسی‌ها مهم هستند.

همچنین ریسک اقتصادی وجود دارد: تأمین‌کنندگان نقدینگی می‌توانند در صورت تغییر قیمت‌های نسبی دچار ضرر موقتی شوند و معامله‌گران می‌توانند از تاکتیک‌های MEV (مانند ساندویچ کردن) آسیب ببینند که لغزش را در اطراف معامله آن‌ها بدتر می‌کند. در نهایت، ریسک دارایی نیز مهم است: اگر یک توکن در یک استخر مخرب، به‌طور ضعیف طراحی شده یا قابل توقف/سیاه‌لیست باشد، استخر می‌تواند به‌طور غیرمنتظره‌ای رفتار کند. استفاده از پروتکل‌های معتبر، تأیید قراردادهای توکن و تعیین محدودیت‌های لغزش از شیوه‌های ایمنی رایج است.

کدام AMM کمترین هزینه‌ها را دارد؟

هیچ AMM واحدی وجود ندارد که همیشه کمترین هزینه‌ها را داشته باشد، زیرا هزینه کل شما به چندین لایه بستگی دارد: سطح هزینه AMM، استخر انتخابی شما، هزینه‌های شبکه زنجیره و تأثیر قیمت از عمق نقدینگی (که می‌تواند هزینه سرخطی پایین را تحت‌الشعاع قرار دهد).

برخی از AMMها چندین سطح هزینه برای هر جفت ارائه می‌دهند، جایی که جفت‌های ناپایدار معمولاً از هزینه‌های بالاتر برای جبران تأمین‌کنندگان نقدینگی استفاده می‌کنند، در حالی که استخرهای استیبل‌کوین به استیبل‌کوین ممکن است به دلیل منحنی‌های قیمت تنگ، هزینه‌های بسیار پایینی داشته باشند.

در عمل، "ارزان‌ترین" مسیر معمولاً توسط تجمیع‌کننده‌هایی پیدا می‌شود که استخرها را در بسیاری از مکان‌های dex مقایسه می‌کنند و سفارشات را تقسیم می‌کنند تا لغزش را کاهش دهند. اگر شما گزینه‌ها را به‌صورت دستی مقایسه می‌کنید، به (۱) نرخ هزینه استخر، (۲) لغزش مورد انتظار برای اندازه معامله شما و (۳) هزینه شبکه در زنجیره‌ای که استفاده می‌کنید، نگاه کنید.

سازنده بازار خودکار در عمل

AMMها بسیاری از پرکاربردترین مکان‌های مبادله بر روی زنجیره را قدرت می‌بخشند. یونی‌سواپ رویکرد محصول ثابت را برای جفت‌های توکن عمومی محبوب کرد، در حالی که کرو به خاطر استخرهای تخصصی طراحی شده برای مبادله دارایی‌های نزدیک به هم (مانند استیبل‌کوین‌ها) با لغزش کم شناخته شده است. در سولانا، طراحی‌هایی مانند استخرهای محصول ثابت و واریانت‌های نقدینگی متمرکز به‌طور گسترده‌ای برای تجارت سریع و با تأخیر کم استفاده می‌شوند.

فراتر از مبادلات ساده، AMMها همچنین در استراتژی‌های وام‌دهی، مشتقات و خزانه‌ها ادغام شده‌اند—پروتکل‌ها می‌توانند به‌طور برنامه‌ریزی‌شده موقعیت‌ها را متعادل کنند، معاملات را هدایت کنند یا با تعامل با استخرهای AMM به‌عنوان نقدینگی بر روی زنجیره، پوشش ریسک کنند.

چرا سازنده بازار خودکار مهم است؟

طراحی سازنده بازار خودکار مهم است زیرا نقدینگی را به نرم‌افزار تبدیل می‌کند: بازارها می‌توانند بدون یک موتور مطابقت مرکزی، ساعات کاری یا سازندگان بازار مجاز وجود داشته باشند. این دسترسی را گسترش می‌دهد—هر کسی می‌تواند تجارت کند و هر کسی می‌تواند نقدینگی تأمین کند—در حالی که قیمت‌گذاری و توزیع هزینه را شفاف‌تر از بسیاری از مکان‌های سنتی می‌کند.

AMMها همچنین قابلیت ترکیب‌پذیری را امکان‌پذیر می‌کنند: سایر برنامه‌های دیفای می‌توانند یک استخر نقدینگی را مانند یک عنصر اولیه در نظر بگیرند که می‌توانند به آن متصل شوند، که آزمایش را در مبادلات، وام‌دهی و محصولات ساختاری تسریع می‌کند.

بدون AMMها، تجارت غیرمتمرکز به‌طور قابل توجهی بیشتر به دفاتر سفارش وابسته خواهد بود (که برای دارایی‌های جدید سخت‌تر است) یا واسطه‌های متمرکز، که مسیر پذیرش گسترده‌تری را که در آنچه که دیفای است توصیف شده، کند می‌کند.